‌الكترومگنتيك تراپي
استفاده از مگنت تراپي از قرن 17 در دنيا مورد تـوجـه و مطـالعـه بـوده است. يكي از روش هاي درماني در حوزه توانبخشي الكترومگنتيك تراپي است. اين شيوه درماني بر اين اساس استوار است كه همه چيز در ماهيت الكتريكي هستند. با توجه به اينكه غشاي سلول و تمام عناصر داخل سلول داراي بــار الكتـريكـي و مغنـاطيسـي هستنـد. بـدن انسان از تعداد زيادي سلول تشكيل شده است كه فعاليت الكتريكي دارند. اين سلول ها پتانسيل پايه دارند كه براي متابوليسم زمان سلولي لازم است. ميدان مغناطيسي به همه سلول ها در هر عمقي از بدن به صورت همزمان نفوذ مي كند. بنابراين با اين روش امكان درمان مؤثر پاتولوژي هاي عمقي كه با روش هاي ديگر به طور مستقيم امكان پذير نبود ميسر مي شود.

اثرات كلي مگنت تراپي
1.اثرات التيامي يا بازسازي در بافت هاي استخوان
2.اثر ضد التهاب
3.اثرات ضد درد
4.اتساع عروق و افزايش خون رساني و اكسيژن رساني به بافت ها
5.اثرات ضد ادم
6.اثرات بازسازي بافتي در بافت نرم و بافت عصبي (Neural Regeneration)
7.اثر شل كنندگي در گرفتگي عضلات
در مگنتو تراپي از سه ميدان مثبت، منفي و پالسي استفاده مي شود. مگنتوتراپي يك روش درماني بي خطر و غير تهاجمي است كه مورد منع خاصي ندارد.
در مگنتوتراپي پارامتر هاي زير مؤثرند:
‌فركانس امواج
‌شدت يا بلندي امواج
‌مدت زمان
‌جهت امواج

تأثير مگنتوتراپي بر استخوان
يكي از موارد استفاده از مگنتوتراپي تأثير آن بر جوش خوردن شكستگي استخوان است. بافت استخواني تا سن 35 سالگي تشكيل شده و پس از آن توده استخواني كم كم شروع به كاهش مي كند. عوامل تغذيه اي به خصوص دريافت كلسيم، سطح فعاليت هاي فيزيكي و فاكتورهاي ژنتيك در اين پروسه اهميت دارند.
تـأثيـر مگنـت تـراپـي بـر تحريك استخوان سازي و استئوپلاست ها ثابت شده است. ميدان‌هاي مغناطيسي پالسي با تغيير پتانسيل غشاي سلولي باعث تحريك فعاليت آن ها مي‌شود. يكي از عوارض مهم در شكستگي استخوان، جوش نخوردن يا (Non Union) ‌است كه احتمال آن با افزايش سن زياد مي شود.
از موارد ديگر مگنتوتراپي مي توان از كاربرد آن در درمان پوكي استخوان ياد كرد. امواج با فركانس پائين الكترومگنتيك باعث القاء جريان هاي الكتريكي در استخوان شده و تراكم استخوان را افزايش مي دهند. همچنين امواج الكترومگنيك اثرات ثانوي ديگري نيز دارد كه در حفظ ساختار استخوان به طور غير مستقيم نقش عمده اي دارند.

تحريك مغناطيسي مغز rTMS TMS
تحريك مغناطيسي مغز (Trans cranial Magnetic Stimulation) از راه جمجمه صورت مـي‌گيـرد. ايـن روش بـه منظـور تـوانبخشـي بيمـاران سكتـه مغـزي Strokeو ضربه مغزي TBIمي‌تواند مورد استفاده قرار گيرد.
TMS يك روش غير تهاجمي (Non Invasive) براي تحريك نورون هاي مغزي است. جريان هاي ضعيف الكتريكي در اثر ميدان هاي مغناطيسي كه به سرعت تغيير مي كنند در مغز ايجاد شده و باعث تحريك سلول هاي مغزي مي شود (القاي الكترومگنتيك.) با اين روش فعاليت مغز مي تواند با كمترين احساس درد و discomfortتحريك شده و عملكرد جريان ها و ارتباطات درون مغز بررسي شود. مزيت TMSامكان انجام آن در بيمار هوشيار (Awake) و ديدن همزمان اثرات تحريك است.
rTMS يا (Repetitive Trans cranial Magnetic Stimulation) مي تواند اثرات ماندگار (Long lasting effects) در مغز ايجاد كند. مطالعات بسياري نشان داده اند كه rTMS مي تواند يك روش درماني بعضي حالات نورولوژيك مانند ميگرن (Migraine)، سكته مغزي (Stroke) ، بيماري پــاركـيـنـســون و ديـسـتــونـي، Tinnitusو حـالات روانپـزشكـي مـاننـد Major Depression و Auditory Hallucinationsباشد.

تأثيرات روي مغز
جزئيات دقيق اثر TMSروي مغز هنوز در حال بررسي است. مطالعات فعلي دو نوع تأثير را بر اساس روش تحريك نشان مي دهند:
1.تحريك منفرد يا دو تايي Single or Paired pulse TMS
تحريك در اين روش باعث ديولوريزاسيون و تخليه الكتريكي نورون هاي نئوكورتيكال در زير منطقه تحريك مي شوند كه در صورت استفاده در Primay Motor Cortexمي تواند باعث فعاليت عضلاني به صورت پتانسيل برانگيخته عضلاني (MEP)شود كه با EMGقابل ركورد است. در صورت استفاده روي كورتكس اكسيتيپال (Phosphenes) يا نورهاي فلش مانند توسط بيمار احساس مي شود. در بيشتر مناطق ديگر مغزي بيمار به صورت هوشيار هـيـچ احـسـاسـي نـخـواهـد كرد ولي رفتارهاي وي مي تواند اندكي تغيير كند (مثل زمان پاسخگويي به يك فعاليت.) تغييرات فعاليت مغزي مي توانند با fMRIيا PET ديده شوند. تغييرات ايجاد شده با Single pulse TMSبيشتر از زمان تحريك دوام نمي آورند.
2.rTMS
rTMS باعث تغييراتي مي شود كه بيشتر از زمان تحريك دوام مي آورند. rTMSمي تواند باعث تحريك يا كاهش تحريك پذيري مسيرهاي Corticospinalيا Corticocortinal ‌بر اساس شـدت تـحـريـك، مـحـل Coil و فـركـانـس تـحـريـك شـود. تغييرات سيناپسي به صورت (LTP (Long Term Potentioation و (LTD (Long Term Depression مي تواند ايجاد شود.

استفاده باليني
اســـتـــفـــــاده از TMSو rTMS را مـــــي تـــــوان بـــــه كاربرد‌هاي درماني و تشخيصي تقسيم كرد:

‌كاربرد هاي تشخيصي
TMS امــــروزه بــــراي انــــدازه گــيـــري فـعـــالـيـــت جـــريــان‌هــاي خــاص مـغــزي در انـســان اسـتـفــاده مـي‌شـود. بـيـشـتـريـن اسـتـفـاده شـايـع انـدازه گيري MEP(ارتـباط كورتكس اوليه مغزي با عضلات) است كه شامل پارامترهايي چون MEP Amplitude، MEP Lateny، Central Motor Conduction Time است و بيشترين استفاده آن در Stroke، ضايعات سـتـون فقرات ، MS و MND( بيماري هاي نرون مـحركه) است. از موارد ديگر اندازه گيري (Short Interval Intracortiocal Inhibition) SICIكــــه جـريـان‌هـاي داخـل كـورتـس را بـررسـي مـي كند است. Plasticity مغز را مي توان با rTMSو تحريك Theta burstاندازه گيري كرد.

‌كاربرد هاي درماني
مطالعات زيادي تأثيرات درماني TMSو rTMS ‌را در حــالات نــرولــوژيـك و روانپـزشكـي نشـان داده‌اند.
از موارد گزارش شده مي توان بيماري هاي زير را نام برد:
‌افـسـردگـي (Depression) شديد و مقاوم به درمان
‌تـوانـبخشي بيماران سكته مغزي Stroke و ضربه مغزي TBI
Pain Management ‌و درد هاي مزمن
‌پاركينسون
‌كاهش درد در Fibromyalgia
‌سر درد ميگرني
صرع (Epilepsy)

تجهيزات مكانوتراپي
بيمـارانـي كـه دچـار كـاهـش محدوده حركات مفـاصـل يـا كاهش قدرت عضلاني هستند براي برقراري دامنه حركت يا بهبود قدرت حركت از وسيله هاي موجود در بخش مكانوتراپي استفاده مي كنند. برخي از اين وسيله ها عبارتند از:
‌شولدر ويل يا چرخ شانه (Shoulder Wheel)
‌تــخــــت تــــركــشــــن يــــا كــشـــش الـكـتـــريـكـــي (ديجيتالي) و كشش در حين حركت (Traction with Movement)
‌پارالل يا ميله هاي موازي براي راه رفتن
‌شولدربار يا نرده بان شانه (Shoulder Bar)
‌فريم يا محفظه فلزي به همراه قرقره و فنر و طناب
‌دوچرخه ثابت برقي

شولدر ويل يا چرخ شانه
براي دامنه حركتي و چرخشي مفصل شانه و كتف و مورد استفاده قرار مي گيرد. بيماراني كه دچـار كاهش حركات مفصل شانه هستند براي بــرقــراري دامـنـه حـركـت از ايـن وسـيـلـه اسـتـفـاده مي‌كنند. مهمترين حركات شانه عبارت است از:
چرخش به داخل (يعني بردن دست به پشت كمر مثل خاراندن پشت)
چرخش به خارج (يعني بردن دست به پشت سر مثل شانه كردن)
بلند كردن بازو (مثل غذا خوردن)

تركشن يا كشش
براي اعمال نيروي كششي روي ستون فقرات و ...به كار مي رود. براي ايجاد نيروي كشش روي ستون فقرات گردن و كمر. در درمان بيماري هاي ستون فقرات و خصوصا فتق ديسك هاي بين مهره اي و نيز براي كشش اندام تحتاني در بيماري هاي زانو يا لگن استفاده مي شود.

فريم يا محفظه فلزي
جهت انجام حركات نرمشي به كمك قرقره، فنر و ... استفاده مي شود. به كمك قرقره و طناب بسياري از حركات ورزش درماني مورد نياز بيماران با هدايت فرد درمانگر توسط اين وسيله اجرا و مورد تمرين و ممارست كافي قرار مي گيرد.

شوك ويو تراپي
شوك ويو امواج صوتي مي باشد كه با ميزان انرژي بالا و به صورت غير تهاجمي و بدون دارو به بافت تحت درمان اعمال مي شود. اين دستگاه در فيزيوتراپي، ارتوپدي و طب ورزشي كاربرد داشته و براي كمك به توانبخشي بيماران مورد استفاده قرار مي گيرد. نرخ موفقيت در درمان با شوك ويو در حدود 77 تا 80 درصد است. مكانيسم اين دستگاه همانند دستگاه سنگ شكن كليه است. ليزرها، به خصوص ليزرهاي پرتوان فيزيوتراپي با ايجاد اثرات فتوشيميايي (Photochemical Effects)، فتومكانيكال (Photomechanical Effects) و فتوحرارتي (Photothermal Effects) مي تواند باعث كاهش درد و التهاب شوند. بنا به ميزان درد ناحيه در بدن بيمار، هنگام اعمال شوك ويو، ناراحتي هايي ظاهر مي شود، كه به علت زمان كم درمان (در حدود 5 دقيقه)، اغلب بيماران اين ناراحتي را به راحتي تحمل مي كنند. همچنين كنترل و تنظيم شدت فشار اعمالي به بدن مي تواند كاهش درد را به همراه داشته باشد.

ارتزها و پروتزها
بسياري از بيماران نيازمند استفاده از وسايل كمك توانبخشي جهت حمايت بخشي از بدن خود يا كمك به عملكرد فيزيكي خود هستند. همانند استفاده از زانوبند يا كمربند طبي بـه ايـن قبيـل وسايل ارتز گفته مي شود كه متخصصان توانبخشي با شناخت مناسب از اختلالات ناتوان كننده جسمي-حركتي تنها فرد كاملا ذيصلاح براي تجويز مناسب ارتزها هستند. همانطور كه داروهاي متعدد و متفاوتي براي درمان يك نوع بيماري مثلا زخم معده يا ميگرن وجود دارد و بيمار نمي تواند خودسرانه آن ها را استفاده كند و تنها پزشك براي تجويز يكي از آن ها داراي صلاحيت است در مورد ارتزها نيز متخصص توانبخشي است كه براي تجويز يكي از انواع ارتزها ذيصلاح است و بيمار نبايد خودسرانه اقدام به تهيه و استفاده از آن ها كند.
يـكـــي ديـگـــر از لــوازم تــوانـبـخـشــي كــه خــاص افــراد دچــار قـطــع انــدام (دســت يــا پــا) (Hand or Foot Amputation ) است پروتزها هستند كه در اين موارد نيز تجويز دقيق بخش هاي مختلف يك اندام مصنوعي يا پروتز به وسيله نسخه پزشك متخصص توانبخشي صورت گرفته و مهندسان و كارشناسان ارتوپدي فني اقدام به ساخت اين وسايل خواهند كرد.

منبع: نشریه مهندسی پزشکی شماره ۱۲۸


برچسب‌ها: توانبخشی, مگنت تراپي, مكانوتراپي, شوك ويو تراپي
نوشته شده توسط دکتر علی بهشتی   | شنبه بیست و دوم مهر 1391 | لینک ثابت |



همایش ها: دانشجویی | پرستاری | قلب | زنان | پوست | دارویی | چشم | روانپزشکی | اطفال | نورولوژی
متن ها: مقالات پزشکی | مهارت های پزشکی | روش های پزشکی | تجهیزات پزشکی | خبرهای پزشکی
موضوع ها: قلب | زنان | اطفال | چشم | پوست | نورولوژی | ارتوپدی | عفونی
خواندنی ها: نظرسنجی ها | وبلاگ ها | نکته ها | دانستنی ها | گالری ها

دارویی: تاییدیه های ۲۰۱۳ | تاییدیه های ۲۰۱۲ | تاییدیه های ۲۰۱۱
مدیاها: فیلم های پزشکی | تصاویر پزشکی گزارش های پزشکی

آخرین مطالب پزشکی بالینی


اینستاگرام همایش های پزشکی


           
           
Health Top  blogs film, congress, case report Google Analytics Alternative Health Blog Directory

آخرین اخبار وزارت بهداشت
آخرین اخبار سلامت
 

Page Rank blog links