پزشکی بالینی

براساس گزارش اخير مرکز کنترل و پيشگيري از بيماري‌هاي ايالات‌متحده، افزايش قابل‌توجهي در استروک‌هاي مرتبط با بارداري ديده مي‌شود، خصوصا در افرادي که عوامل خطري مانند چاقي و پرفشاري خون را نيز داشته باشند. محققان اين مطالعه با ابراز شگفتي از اين افزايش عمده معتقدند که نتايج آنها نشان از نياز فوري به پايش بيشتر و نزديک مادران باردار دارد. پژوهشگران در يک بررسي 12 ساله نشان داده‌اند که ميزان زناني که در دوران بارداري خود و در 3 ماه اول پس از تولد نوزاد خود با حادثه استروک مواجه بوده‌اند، به 54 درصد رسيده است. آنها خاطرنشان مي‌کنند که علت اصلي اين مساله مي‌تواند پرفشاري خون و چاقي مادران باشد. در اين بررسي 12 ساله همچنين مشخص شد که ميزان استروک حين زايمان تغييري نکرده است. ديابت و بيماري‌هاي مادرزادي قلب را نيز بايد به عوامل خطر بروز استروک در اين افراد افزود. محققان درنهايت مي‌افزايند که بارداري خود يک عامل خطر استروک به‌شمار مي‌آيد پس بايد با کنترل عوامل خطر ديگر سعي کرد احتمال بروز آن را به حداقل رساند.

این کنفرانس در تاریخ ۲۹ دی ۱۳۹۰ توسط انجمن علمي پرستاران قلب ايران  و انجمن علمي طب اورژانس ايران در بیمارستان آتیه تهران برگزار خواهد شد. مباحث این کنفرانس شامل مروری بر علل و عوامل سکته مغزی، سكته مغزی ، درمانها و مراقبتها، فيبرينولتيك تراپي در درمان سکته مغزی، معرفي داروي rTPA، مراقبتهای ویژه در بیماران سکته مغزی می باشد.

اطلاعات بیشتر

نتایج بررسی های دانشمندان كانادایی و آمریكایی حاكی ازآن است كه مصرف ویتامین B12 خطر بروز سكته مغزی را كاهش می دهد. به گزارش خبرگزاری یونایتدپرس، محققان دانشگاه وسترن اونتاریو و دانشكده پزشكی هاروارد می گویند: درمان با استفاده از ویتامین B به طور گسترده برای كاهش میزان اسید آمینه هوموسیستئین استفاده می شده است. میزان زیاد این اسید آمینه در جریان خون با افزایش خطر سكته قلبی و مغزی مرتبط است.اما چندین بررسی تصادفی نشان داد میزان كاهش یافته هوموسیستئین با ویتامین B درمانی ، فواید قلبی وعروقی ندارد. در واقع نتایج این بررسی ها نشان می دهد با این كه مصرف ویتامین B12خطر سكته مغزی را كاهش می دهد ولی برای افرادی كه دارای بیماری هایی همچون دیابت هستند ، آن چنان مفید نیست.
ویتامین ب درمانی، معمولا خطر بیماری های قلبی و عروقی را در افراد مبتلا به نفروپاتی دیابتی افزایش می دهد. در اثر بیماری نفروپاتی دیابتی كلیه ها دچار اختلال در عملكرد شده و پروتئین دفع می كنند . همچنین بر اثر این بیماری كلیه ها دچار تغییرات ساختمانی و اختلال عملكردی می شوند. نتایج این مطالعات در نشریه American Medical Association منتشر شده است.
دانشمندان می گویند: دو مساله اصلی در مسیر آزمایش های بالینی نادیده گرفته شده است : نقش اصلی ویتامین B12 و نقش جدید كشف شده نارسایی كلیه. ویتامین ب برای افراد مبتلا به نارسایی كلیه مضر است و برای بیمارانی كه عملكرد كلیوی مطلوبی دارند ، توصیه می شود.

يك مطالعه دانماركي نشان داد فشار زياد كاري خطر سكته مغزي را افزايش مي‌دهد و افرادي كه مشاغل و پست‌هاي مهمتري دارند، بيشتر در معرض خطر هستند. به گزارش ايسنا، اين مطالعه روي گروهي از مردان انجام گرفته كه در طبقه اجتماعي بالاتر و سطح تحصيلات خوب بودند و پست بالايي در محل كار خود داشتند اما در عين حال در ساعات كاري تحت استرس رواني زيادي بودند.  نتايج بررسي‌ها نشان داد كه اين مردان 4/1 برابر بيشتر در معرض خطر سكته مغزي قرار دارند. به گزارش روزنامه ديلي ميل، متخصصان دانماركي تصريح كردند كه در اين گروه از مردان 10 درصد موارد سكته مغزي ناشي از استرس شغلي است.

پژوهشگران به تازگي نشان دادند كه استفاده از تحريك دوطرفه ترانس كرانيال (tDCS) همراه فيزيوتراپي، بهتر از فيزيوتراپي تنها مي‌تواند در بازگشت عملكرد حركتي بيماران مبتلا به سكته مغزي موثر باشد. اين پژوهشگران طي مطالعه‌اي نشان دادند كه اضافه كردن تحريك الكتريكي ترانس كرانيال به فيزيوتراپي، 3 برابر باعث بهبود عملكرد حركتي در اين بيماران مي‌شود. در واقع tDCS باعث تحريك و فعال‌سازي قسمت مربوط به اعمال حركتي در مغز مي‌شود كه براي برگرداندن توانايي حركتي در اين بيماران بسيار موثر است.

مطالعات تصويربرداري براي رد کردن خون‌ريزي در بيماران با حوادث مغزي حاد، ارزيابي درجه و شدت صدمات مغزي و تشخيص جراحت‌هاي عروقي که مسوول نقايص ناشي از ايسکمي است، انجام مي‌شود. بعضي تکنولوژي‌هاي پيشرفته مانند سي‌تي اسکن و ام.آر.آي براي افتراق ميان بافت مغزي که به طور جبران‌ناپذيري، از بين رفته و قسمتي که قابل نجات دادن است، استفاده مي‌شود و به اين ترتيب، انتخاب دقيق‌تر بيماراني را که از درمان سود مي‌برند، آسان‌تر مي‌کند. استفاده از اين اصول فني به در دست بودن آنها وابسته است، هر چند نقش آنها در هدايت تصميم‌گيري‌هاي درماني هنوز تحت بررسي است. در اين مقاله، تصويربرداري‌هاي عصب‌شناسي مورد استفاده طي مرحله حاد (چند ساعت اول) از يک حادثه ايسکميک مغزي، بررسي مي‌شوند.
اصلي‌ترين مزيت سي‌تي اسکن، دسترسي گسترده و سرعت بالاي حصول آن است. در مرحله فوق حاد، اغلب يک سي‌تي اسکن بدون تزريق ماده حاجب (NCCT)، براي رد يا تاييد خون‌ريزي انجام مي‌شود، به طوري که سي‌تي اسکن براي اين منظور حساسيت بالايي دارد. بهتر است به محض پايدار شدن علايم حياتي بيمار، سي‌تي‌اسکن بدون تزريق ماده حاجب انجام شود، زيرا تاييد وجود خون‌ريزي، مديريت درمان کاملا متفاوتي را مي‌طلبد و نسبت به مديريت وضعيت طبيعي يا وجود نشانه‌هاي ايسکمي فرق مي‌کند. انجام زودهنگام سي‌تي اسکن در همه بيماراني که مشکوک به سکته مغزي هستند، نسبت به رويکردهاي ديگر، مانند انجام اسکن در بيماران انتخابي يا انجام اسکن تاخيري، از نظر هزينه - اثربخشي هم کارامد است.سودمندي سي‌تي اسکن در سکته‌هاي حاد با ظهور تکنولوژي‌هاي پيشرفته‌تر مانند (CTP) CT Perfusion Imaging و سي‌تي‌ آنژيوگرافي (CTA) بيشتر شده است. ميزان تشخيص صحيح انفارکت‌هاي حاد در بررسي با سي‌تي چندوجهي (Multimodal) که از سه تکنيک بدون تزريق، CTA و CTP در ترکيب با هم استفاده مي‌کند، نسبت به دستگاه‌هايي که تنها يکي از سه روش فوق را به کار مي‌برند، بيشتر است. به علاوه، بررسي‌هاي چندوجهي که فقط از روش‌هاي CTA و CTP استفاده مي‌کنند، مي‌توانند ارزيابي محل انسداد عروق، هسته انفارکت، بافت مغزي قابل نجات و ميزان گردش عروق فرعي (کولترال) را امکان‌پذير سازند.

ادامه مطلب

به تازگي پژوهشگران در مطالعه‌اي نشان دادند كه مي‌توان با استفاده از ام‌.آر.آي زمان بروز سكته مغزي را پيش‌بيني و تعيين كرد. نتايج حاصل از اين مطالعه به تازگي در نشريه راديولوژي به چاپ رسيده است. بسياري از مبتلايان به سكته‌هاي مغزي را مي‌توان با داروي tPA تحت درمان قرار داد. نكته مهم در مورد انجام اين درمان اين است كه اگر بيش از 4 ساعت از بروز سكته مغزي گذشته باشد، به كارگيري tPA به جاي آثار درماني باعث بروز خون‌ريزي‌هاي مغزي مي‌شود و عوارض ناخوشايندي براي بيماران به همراه خواهد داشت. بنابراين اطلاع دقيق پزشكان از زمان بروز سكته مغزي از اهميت ويژه‌اي برخوردار است.
بر اساس گزارش‌هاي موجود، سكته مغزي بعد از بيماري‌هاي قلبي و سرطان، سومين عامل مرگ‌و‌مير در ايالات متحده آمريكا محسوب مي‌شود. ساليانه 795 هزار آمريكايي دچار سكته مغزي جديد يا عود آن مي‌شوند. دكتر كاترين اوپنهايم، سرپرست اين گروه تحقيقاتي در اين‌باره مي‌گويد: «در بيش از يك چهارم افرادي كه دچار سكته‌هاي مغزي مي‌شوند، نمي‌توان از tPA استفاده كرد، زيرا اين بيماران هنگامي كه صبح از خواب بيدار مي‌شوند متوجه علايم سكته مي‌شوند و بنابراين نمي‌توانند زمان دقيق بروز حمله را به پزشك خود بگويند و در نتيجه پزشک براي شروع درمان سردرگم مي‌شود.»
اين مطالعه نشان داد كه انجام ام.آر.آي تا 12 ساعت پس از بروز سكته مغزي مي‌تواند زمان دقيق بروز آن را مشخص كند. در اين مطالعه 120 بيمار (77 مرد و 53 زن) وارد مطالعه شدند. 63 بيمار تا 3 ساعت پس از بروز سكته مغزي تحت‌ ام.آر.آي قرار گرفتند و براي 67 بيمار نيز بين ساعت 3 تا 12 پس از حمله، تصويربرداري ام.آر.آي انجام شد. اين پژوهشگران شاخص‌هاي متفاوتي در ام.آر.آي اين بيماران را مورد بررسي قرار دادند كه از جمله مي‌توان به FLAIR،DWI و ADC اشاره كرد. با استفاده از اين شاخص‌ها پژوهشگران توانستند با دقت بيش از 90 درصد تعيين كنند كه از زمان بروز سكته مغزي كمتر از 3 ساعت يا بيشتر از 3 ساعت گذشته است.
دكتر اوپنهايم در اين‌باره عنوان كرد: «زماني كه بيمار نمي‌تواند در مورد زمان بروز سكته مغزي اطلاعاتي در اختيار پزشك قرار دهد، مي‌توان با استفاده از شاخص‌هاي ام.آر.آي تعيين كرد كه از زمان بروز سكته مغزي بيش از 3 ساعت گذشته يا كمتر از 3 ساعت. اين مطالعات به پزشك اجازه مي‌دهد تا درمان tPA را با خيال راحت براي بيمار خود شروع كند.» وي در ادامه مي‌گويد: «توصيه ما اين است كه ام.آر.آي تنها براي بيماراني انجام شود كه زمان بروز سكته مغزي را به ياد نمي‌آورند و تمام بيماران احتياج به انجام چنين اقدامي را ندارند.»

محققان دانشگاه هاروارد با مطالعه 90000 فرد دریافتند که در افراد با گروه خونی AB خطر بروز سکته ها ی مغزی تا 26 درصد بیشتر از گروه های خونی دیگر است. نتایج مطالعات نشان می دهد افراد دارای انواع مشخصی از گروه های خونی با احتمال متفاوت ابتلا به سکته های مغزی روبرو هستند، با این پیش فرض پژوهشگران داده های تقریبا 62000 زن سفید پوست شرکت کننده در مطالعه سلامت پرستاران و حدود 28000 مرد سفید پوست که  از سوی متخصصان مطالعه بهداشت پیگیری شدند را مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند. در این بررسی شرکت کنندگان به مدت 20 تا 26 سال تحت پیگیری بودند.
در طول این مدت مشاهده شد، در بین مردان و زنان با گروه خونیAB ، 26 درصد خطر ابتلا به سکته مغزی در مقایسه با کسانی که گروه خونی O داشتند، بیشتر بود. یافته حاکی از آن است که در زنان ، نوع B نیز با 15 درصد افزایش خطر سکته مغزی در مقایسه با زنان با سن مشابه با گروه خونی O مشاهده شد. اما نوع ارتباط مشابه در مردان یافت نشد. گروه خونی  نوع A  با خطر سکته مغزی بالاتردر هر دو جنس مرتبط  نبود.
در این مطالعه ، محققان سن ، وضعیت سیگار کشیدن و میزان فعالیت بدنی را در نظر گرفتند، اما عوامل دیگر مانند میزان کلسترول خون یا دیابت را که می تواند خطر سکته مغزی تحت تاثیر قراردهند در نظر گرفته نشد.
نویسنده مطالعه دکتر لوکی ، دستیار دانشکده پزشکی هاروارد در بوستون می گوید : "گروه خونی AB بیشترین ارتباط مطابق با سکته مغزی را نشان داد . محقق این مطالعه در ادامه افزود : ما بر آنیم تا در تحقیقات آینده  بررسی خطر سکته مغزی و نوع  گروه خونی در میان گروه های قومی دیگر مورد مطالعه قرار دهیم  و همچنین تلاش می کنیم مکانیزم بیولوژیکی که می تواند علت این ارتباط را توضیح دهد،کشف کنیم. گفتنی است، نتایج این  مطالعه  در مجله THE LANCET به چاپ رسیده است.